PERFORMANCES

ΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ

Η Ελένη Θεοφυλάκτου ταξιδεύει πολύ. Από όποιο μέρος και να βρίσκεται μου στέλνει κάρτες σε κολάζ από ετερόκλητα σχέδια και μαγικές εικόνες, στολισμένες με αστεράκια και μπόλικη ασημόσκονη. Καθώς τις παρατηρώ μου δημιουργείται πάντα η αίσθηση ότι δεν είναι η Ελένη που ταξιδεύει στον κόσμο, αλλά ο κόσμος της Ελένης περιφέρεται από τόπο σε τόπο συλλέγοντας, από «ένα κοσμοπολίτικο καρναβάλι ηθών, εθίμων και θεοτήτων» μπόλικες χρήσιμες όσο και άχρηστες πληροφορίες. Θα έλεγα μάλιστα ότι οι κάρτες αυτές που μοιάζουν με μικροσκοπικές χαρτογραφήσεις μιας φανταχτερής όσο και ετερόκλητης πλανητικής κουλτούρας με κάνουν συχνά να σκέφτομαι ότι η Ελένη μάζεψε κιόλας αρκετό υλικό κι όπου να ‘ναι κάτι καινούργιο θα ετοιμάσει. Μπορώ λοιπόν να πω ότι στην τελευταία δουλειά της αξιοποιεί με κέφι και όπως πάντα με εξαιρετική ευρηματικότητα μια πλούσια παρακαταθήκη πολιτισμικών και προσωπικών βιωμάτων, μέσα από τα οποία «στήνει» ένα ανατρεπτικό όσο και γοητευτικό εικαστικό αφήγημα. Κολάζ σε χαρτιά, μολύβια, λαδοπαστέλ, ξυλομπογιές και προπάντων ασημόσκονη είναι τα υλικά που κυρίως χρησιμοποιεί για να αφηγηθεί ιστορίες και επεισόδια που αιωρούνται ανάλαφρα μεταξύ φαντασιακού και καθημερινής πραγ­ματικότητας.

Αυτό τον έγκλειστο κόσμο της καθημερινής τριβής και της απο­θέωσης του ασήμαντου, η Ελένη Θεοφυλάκτου τον αφηγείται με χιούμορ, σατυρική διάθεση αλλά και τρυφερότητα. Κατά τη γνώμη μου μοιάζει περισσότερο να εξορκίζει την ανοησία και το κακό γούστο, παρά να τα μάχεται. Εξάλλου μύστης και μειούμενος σ’ αυτές τις τελετουργίες του καθημερινού εξορκισμού είναι ο ίδιος ο εαυτός της. Η Ελένη ξέρει όχι μόνο να ελέγχει αλλά και να «παίζει» έξυπνα με το ευάλωτο «εγώ» του νάρκισσου – καλλιτέχνη και γι’ αυτό δεν διστάζει να εκτίθεται σε διαρκείς, εντυπωσιακές, μοιραίες ή ξεκαρδιστικές μεταμορφώσεις: η Ελένη ως χαρούμενη δασκάλα, ως αναγεννησιακή φιγούρα (σε πορτρέτο που ανταγωνίζεται τη Cindy Sherman), η Ελένη, έχοντας εκτοπίσει την Francoise Gilot, δέχεται την τρυφερή φροντίδα ενός…ανώνυμου κυρίου που εικάζεται ότι είναι ο Ρablo Picasso!

Πιστεύω ότι τα τελευταία έργα της Ελένης Θεοφυλάκτου είναι και η ωριμότερη δουλειά της. Όσο για την ασημόσκονη, η γνώμη μου είναι ότι μάλλον θα πρέπει να την πάρει κανείς στα σοβαρά. Όταν είδα αυτό το υλικό στα έργα του Andy Warhol είχα σκεφτεί ότι είναι η πάλαι ποτέ προβληματική του φωτός προσαρμοσμένη στην εποχή της κοινωνίας της αφθονίας και της κατανάλωσης. Όταν το είδα στα έργα και στις μικρές, ταχυδρομικές κάρτες της Ελένης Θεοφυλάκτου σκέφτηκα ότι μου αρέσει. Έτσι απλά.

Νίκη Λοϊζίδη

Αθήνα, Δεκέμβριος 2007